Avustralya’ya göç, puan temelli federal sistem üzerinden yürüyen ve nitelikli profesyonellere kalıcı oturum sunan en yapılandırılmış göç yollarından biridir. Bu rehberde Avustralya’nın meslek listelerini, puan sistemini, yaş sınırını, dil şartlarını ve başvuru sürecini yazım tarihi itibarıyla güncel bilgilerle ele alıyoruz. Tüm rakamlar yaklaşık değerlerdir; başvuru öncesi Avustralya Göç Bakanlığı’nın (Home Affairs) resmi web sitesi mutlaka kontrol edilmelidir.
Avustralya göç sistemi nasıl çalışır?
Avustralya, kalıcı oturum başvurularını çoğunlukla SkillSelect adlı çevrimiçi platform üzerinden toplar. Adaylar önce “Expression of Interest” (EOI) hazırlar ve puanlarına göre bir havuza eklenir. Federal hükümet ve eyaletler, meslek ihtiyaçlarına göre düzenli olarak davet (invitation) gönderir. Davet alan aday, tam göç başvurusunu yaparak tıbbi kontrol ve adli sicil süreçlerini tamamlar.
Sistemin üç temel kalıcı oturum vizesi kategorisi şunlardır:
- Skilled Independent (189): Eyalet sponsorluğu olmadan, tamamen puana dayalı bağımsız göç
- Skilled Nominated (190): Eyalet adaylığı (nomination) ile 5 puan ek avantaj sağlar
- Skilled Work Regional (491): Bölgesel (regional) yaşam taahhüdüyle geçici oturum ve sonrasında kalıcı yol sunar
Hangi vize türleri öne çıkıyor?
Bağımsız ve eyalet destekli beceri vizelerinin yanında, Avustralya’da işveren sponsorluğu (employer sponsored) vizeleri ve mezuniyet sonrası vize seçenekleri de mevcuttur. Türk adayların çoğu için ilk hedef genellikle 189 veya 190 numaralı vizelerdir.
- Vize 189 (Skilled Independent): En yüksek puanlı adayların aldığı bağımsız kalıcı oturum
- Vize 190 (Skilled Nominated): Eyalet davetiyle ek 5 puan ve bölgesel ihtiyaç odaklı yerleşim
- Vize 491 (Regional): Bölgesel kalkınma bölgelerinde yaşamayı gerektiren geçici yol
- Vize 482 (TSS): İşveren sponsorluğunda çalışma izni; sonrasında kalıcıya geçiş mümkün
- Vize 485 (Graduate): Avustralya’da mezun olanlara verilen geçici çalışma izni
Meslek listeleri nelerdir ve nasıl kontrol edilir?
Avustralya göç sistemi, başvuru yapılabilecek meslekleri resmi listelerle sınırlar. Mesleğin listeye uygunluğu, ANZSCO koduyla belirlenir ve her meslek için yetkili değerlendirme kurumu (skills assessment authority) atanır. Meslek listesinde olmayan bir pozisyon için başvuru yapmak mümkün değildir.
- CSOL (Core Skills Occupation List): 189 ve 190 gibi vizelerde kullanılan ana meslek listesi
- MLTSSL: Uzun vadeli ihtiyaç listesi; bağımsız göçte en geniş hakları tanır
- STSOL: Kısa vadeli liste; bazı vize kategorilerinde ve bölgesel programlarda geçerlidir
- ROL: Bölgesel ihtiyaç listesi; yalnızca bölgesel sponsorluklarda kullanılır
Liste dönemsel güncellenir; mesleğin listeye eklenmesi veya çıkarılması başvuru planını kökten değiştirebilir. Kontrol için Home Affairs’in resmi meslek arama aracı kullanılmalıdır.
Puan sistemi nasıl işler?
Avustralya puan testi (points test) toplamda 100 üzerinden çalışır ve davet eşiği yazım tarihi itibarıyla 65 puandır. Ancak yalnızca eşiği geçmek yeterli değildir; havuzda puanı yüksek olanlar daha önce davet alır. Bu yüzden gerçek rekabet, 75-90 puan bandında döner.
| Kriter | Puan Aralığı |
|---|---|
| Yaş (25-32 yaş maksimum) | 25-30 |
| İngilizce seviyesi (IELTS) | 0-20 |
| Nitelikli iş deneyimi (yurtdışı) | 0-15 |
| Nitelikli iş deneyimi (Avustralya’da) | 0-20 |
| Eğitim seviyesi (doktora/lisans) | 15-20 |
| Eyalet adaylığı veya bölgesel sponsorluk | 5-15 |
| Partner puanları | 0-10 |
Yaş sınırı neden kritiktir?
Avustralya göç sisteminde 45 yaş, çoğu beceri vizesi için sert üst sınırdır. Yaş puanları 25-32 yaş aralığında en yüksektir ve 33 yaşından itibaren her yıl düşer. 45 yaş üzeri adaylar için beceri vizeleri kapalıdır; bu noktada işveren sponsorluğu veya yatırımcı vizeleri gibi alternatifler değerlendirilmelidir.
- 18-24 yaş: 25 puan
- 25-32 yaş: 30 puan (en yüksek)
- 33-39 yaş: 25 puan
- 40-44 yaş: 15 puan
- 45 yaş üzeri: beceri vizeleri için uygun değil
Bu nedenle Avustralya planı yapanlar için “yaş” en acil faktördür; başvuru sürecinin 12-24 ay sürebileceği göz önüne alınarak yaş planlaması erken yapılmalıdır.
Dil sınavı şartları nelerdir?
İngilizce yeterlilik, hem vize uygunluğu hem de puan hesabında belirleyicidir. IELTS Academic veya General Training, PTE Academic ve TOEFL iBT gibi sınavlar kabul edilir. Süper düzey (IELTS 9-9-9-9) 20 puan, profesyonel düzey (8-8-8-8) 10 puan ve yetkin düzey (7-7-7-7) 10 puan getirir; bazı kombinasyonlarda puanlama değişir.
- Yetkin (Competent): IELTS 6.0 üzeri — asgari vize uygunluğu
- İleri (Proficient): IELTS 7.0 üzeri — 10 puan
- Süper (Superior): IELTS 8.0 üzeri — 20 puan
- PTE Academic, bazı adaylar için bilgisayar tabanlı kolaylık sunar
Sınav sonuçları genellikle üç yıl geçerlidir; başvuru sürecinin uzunluğu nedeniyle geçerlilik tarihi takip edilmelidir.
Başvuru süreci adım adım nasıldır?
Avustralya beceri göçü başvurusu, meslek değerlendirmesiyle başlayan ve vize kararıyla biten çok aşamalı bir süreçtir. Her aşama, bir öncekinin onayına bağlıdır; bu yüzden sıralama kritiktir.
- Mesleğin CSOL listesinde olup olmadığını kontrol edin
- Yetkili kurumdan beceri değerlendirmesi (skills assessment) alın
- Dil sınavına girip yeterli puanı belgeleyin
- SkillSelect üzerinden EOI oluşturup puanınızı beyan edin
- Federal veya eyalet davetini bekleyin
- Davet sonrası 60 gün içinde tam vize başvurusunu yapın
- Tıbbi kontrol, polis kaydı ve biyometri işlemlerini tamamlayın
Beceri değerlendirmesi süresi meslek grubuna göre 4-12 hafta sürebilir; EOI ise davet döngüsüne bağlı olarak aylarca bekleme gerektirebilir.
Başvuru ücretleri ve işlem süreleri ne kadardır?
Vize ücretleri yazım tarihi itibarıyla vize türüne göre değişir ve dönemsel olarak artış gösterir. İşlem süreleri, 189 vizesi için çoğu başvuruda 8-12 ay aralığında seyreder; 190 ve 491 süreçleri eyalete göre farklılaşır.
| Vize Türü | Yaklaşık Ücret (AUD) | Yaklaşık İşlem Süresi |
|---|---|---|
| Skilled Independent (189) | 4.800 | 8-12 ay |
| Skilled Nominated (190) | 4.800 | 9-14 ay |
| Regional (491) | 4.800 | 9-14 ay |
| Beceri değerlendirmesi (mesleğe göre) | 400-1.000 | 4-12 hafta |
Aile üyeleri için ek ücretler uygulanır ve sağlık kontrolü ile polis kayıt belgelerinin maliyeti ayrıca değerlendirilmelidir.
Eyalet sponsorluğu nasıl puan sağlar?
Her eyalet ve bölge, kendi iş piyasası ihtiyaçlarına göre aday seçer. Eyalet adaylığı (190) 5 puan, bölgesel sponsorluk (491) 15 puan ekler. Türk adaylar için özellikle South Australia, Tasmania, ACT ve Queensland bölgesel programları, daha düşük puanda davet alma fırsatı sunar.
- NSW ve Victoria: rekabet yüksek, yüksek puan gerektirir
- South Australia: meslek listesi geniş, davet eşiği görece düşük
- Tasmania: bölgesel yaşam taahhüdüne odaklanır
- Northern Territory: küçük ölçekli ama düzenli davet yapar
Eyalet sponsorluğu aynı zamanda belirli bir eyalette belirli süre yaşamayı taahhüt etmeyi gerektirir; bu taahhüt ihlal edilirse statü risk altına girebilir.
Başvuruda sık yapılan hatalar ve davet sonrası riskler nelerdir?
Avustralya göç başvurularında en sık karşılaşılan sorun, EOI beyanı ile belgeler arasındaki tutarsızlıktır. Beceri değerlendirmesindeki meslek kodu ile iş deneyimindeki görev tanımının uyuşmaması, davet sonrası başvurunun reddedilmesine yol açabilir. Yanlış veya eksik beyan, Avustralya’ya uzun süreli giriş yasağı riski bile doğurabilir.
- ANZSCO kodu ile fiilen yapılan işin uyumsuz olması
- Beceri değerlendirmesi tamamlanmadan EOI oluşturmak
- Davet sonrası 60 gün içinde başvurunun tamamlanamaması
- Polis kaydı belgesinin ülke kapsamının eksik gönderilmesi
- Sağlık kontrolünde beyan edilmeyen geçmiş hastalık durumları
Ayrıca EOI puanınız davet öncesi değişirse (örneğin yaş puanı düşerse) davet geçersiz sayılabilir. Bu yüzden puanın sabit kaldığı bir dönemde davet almak için EOI tarihini planlamak önemlidir.
Yerleşim sonrası ilk adımlar: oturum ve yaşam planı nasıl kurulur?
Vize onaylandıktan sonra yerleşim süreci, uyum planıyla başlar. Avustralya’ya giriş tarihinden itibaren banka hesabı, TFN (vergi numarası) ve Medicare kaydı ilk hafta tamamlanmalıdır. Eyaletler, yeni gelenler için ücretsiz yerleşim hizmetleri ve dil kursları (AMEP) sunar.
- TFN başvurusu: çalışma hayatı için zorunlu vergi numarası
- Medicare: kalıcı oturum sahiplerinin devlet sağlık hizmeti kaydı
- Banka hesabı: çoğu bankada aynı gün açılır
- AMEP dili programı: ücretsiz İngilizce kursu hakkı
- Okul kaydı: çocuklar için eyalet sistemi üzerinden yapılır
İlk yılın maliyet planı, konut depozitosu ve taşınma giderleriyle birlikte erken kurulmalıdır; eyaletlerin yeni gelenlere yönelik bilgilendirme merkezleri ilk ayın pratik sorularını çözmek için kurulmuştur.
Aile için eğitim ve sağlık hazırlığı nasıl yapılır?
Çocuklu aileler için yerleşim planı, okul ve sağlık kayıtlarını kapsar. Kalıcı oturum sahiplerinin çocukları devlet okullarında ücretsiz eğitim alır; kayıt için ikamet adresi, doğum belgesi ve aşı kayıtları yeterlidir. Sağlık hizmetleri ise Medicare kaydıyla başlar ve eyaletlerin hastane ağı üzerinden kullanılır.
- Okul kaydı: eyalet sistemi üzerinden çevrimiçi başvuruyla yapılır
- Medicare: kalıcı oturum sahipleri için devlet sağlık güvencesi
- Özel okul ücretleri: yıllık 15.000-35.000 AUD aralığında değişir
- Diş ve gözlük giderleri: Medicare kapsamı dışında kalır, özel sigorta önerilir
- Çocuk desteği: aile yardımı programı belirli gelir eşiklerinde destek verir
İlk yıl için sağlık sigortası ve okul masrafları bütçeye erken eklenmeli; eyaletlerin yeni gelen ailelere yönelik yerleşim danışmanlığı programlarından yararlanılmalıdır.
Sonuç
Avustralya’ya göç, yaş sınırı ve meslek listesi gibi sert kuralları nedeniyle erken planlama gerektirir. Puanınızı yaş, dil ve deneyim bileşenleriyle optimize ederek ve eyalet programlarını takip ederek davet şansınızı belirgin artırabilirsiniz. Tüm bilgileri Home Affairs resmi web sitesinden teyit ederek süreci başlatın; benzer bir puan sistemine sahip Kanada Express Entry: Puan Sistemi ve Kalıcı Oturum Yolu rehberimiz de karşılaştırma için faydalıdır.
Son güncelleme: Ağustos 2026. Meslek listeleri, ücretler ve puan eşikleri dönemsel değişir; başvuru öncesi resmi Home Affairs kaynaklarından güncel bilgi alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Avustralya’ya Türkiye’den göç etmek ne kadar sürer?
Süreç, beceri değerlendirmesi, EOI ve davet bekleme dahil olmak üzere toplamda 18-30 ay sürebilir. Dil sınavı ve denklik hazırlığı süreci baştan planlanmazsa bu süre uzayabilir. Yaş sınırı nedeniyle başvuruyu 45 yaş öncesi tamamlamak kritiktir.
Hangi Türk meslekleri listelerde öne çıkıyor?
Yazım tarihi itibarıyla mühendislik (özellikle inşaat, elektrik, yazılım), hemşirelik, öğretmenlik, muhasebe ve aşçılık gibi meslekler Avustralya listelerinde düzenli olarak yer almaktadır. Ancak liste her dönem değiştiği için başvuru anındaki güncel CSOL listesi esas alınmalıdır.
İngilizcem yoksa göç edebilir miyim?
Hayır, İngilizce şartı tüm beceri vizelerinde asgari düzeyde zorunludur. Asgari yetkinlik (IELTS 6.0) bile başvuru için gereklidir; puanlar yükseldikçe davet şansı artar. Dil hazırlığı, sürecin en uzun planlanan adımı olmalıdır.
Avustralya’da iş bulmadan göç edebilir miyim?
Evet, 189 vizesi tamamen puan bazlıdır ve önceden iş teklifi gerektirmez. 190 ve 491 vizeleri ise eyalet adaylığına bağlıdır. İş teklifi puan sağlamasa da iş bulma sürecini kolaylaştıran bir faktördür.
Aile üyelerim de benimle gelebilir mi?
Eş ve bakmakla yükümlü çocuklar ana başvurunun içinde yer alabilir. Eşin dil veya beceri özellikleri puan toplamına katkı sağlar; bu yüzden eşin de dil sınavına girmesi avantajlıdır. Eş ve çocuklar için ayrı işlem ücreti uygulanır.
Başvuru reddedilirse yeniden başvuru yapılabilir mi?
Red sonrası aynı veya farklı vize kategorisinde yeni başvuru yapılabilir; ancak ret gerekçesi düzeltilmeden tekrar denemek aynı sonucu getirir. Ret mektubundaki eksiklikleri tespit edip belgeleri yeniden düzenlemek, yeniden başvuruda başarı şansını artırır. Bazı retler itiraz (AAT) sürecine de konu olabilir.
Bu rehber 26 Ağustos 2026 tarihinde resmî kaynaklarla karşılaştırıldı.